Jak rozumieć uczenie się, aby sprostać zmianom i przyszłości?

Przed nami okres zintensyfikowanych przemian gospodarczych, kulturowych i społecznych. Aby zorientować się w tej płynnej rzeczywistości potrzebujemy narzędzi, za pomocą których uchwycimy, zrekonstruujemy i zaadoptujemy interesujący nas fragment świata. Przydatna, a jednocześnie intuicyjna jest dla mnie teoria uczenia się transformatywnego Jacka Mezirowa sformułowana w książce „Transformacja perspektywy przez edukację. Program powrotu kobiet do edukacji na wyższym poziomie”(1978). Pozwala ona rozumieć uczenie się w kategoriach dynamicznych – jako proces zmian dokonujących się w strukturach poznawczych człowieka, są one wynikiem krytycznej i samodzielnej refleksji jednostki. Tak ujęte uczenie się jest zaprzeczeniem zwyczajowego kojarzenia edukacji z zapamiętywaniem i akumulowaniem wiedzy. Zgodnie z teorią Mezirowa człowiek poprzez doświadczenia weryfikuje swoje założenia i koncepcje, które przyswoił w domu rodzinnym albo instytucjach, analizuje je i poddaje w wątpliwość. Okazuje się, że do tej pory bez zrozumienia powtarzał tylko formułki, jakich wyuczył się od rodziców, nauczycieli, krewnych. Takie zachwianie spójnym, ale naiwnym obrazem siebie i świata wiąże się z: rozpoczęciem studiów, ze znalezieniem nowej pracy, przeprowadzką do większego miasta, zmianą epokową, wyjazdem do innego kręgu kulturowego, przebranżowieniem się, z przełomowymi doświadczeniami egzystencjalnymi. Wówczas uświadamiamy sobie, że nasze poglądy, to tak naprawdę punkty widzenia znaczących osób w naszym życiu – nie przystają one do teraźniejszych doświadczeń, na dodatek są dysfunkcjonalne. Człowiek uczy się, kiedy próbuje zaprzeczyć narzucanym znaczeniom, które często są nadinterpretacją bądź tylko jednym z możliwych sposobów widzenia skrawka rzeczywistości.

Chociaż  traktat O obrotach sfer niebieskich został wydany w 1543 i stał się początkiem rewolucji kopernikańskiej, to wielu ludzi nadal utrzymuje dosłowne interpretacje wyjaśnień kosmologicznych: biblijnych, wedyjskich czy chińskich. W XXI wieku nadal myślą, że są centrum świata, nie kusząc się na rozmyślania o wszechświecie. Nie zmienili indywidualnego obrazu świata – mówiąc językiem niemieckiego erudyty i filozofa Hansa Blumenberga – czyli takiego ujmowania rzeczywistości, które pomaga jednostce zrozumieć siebie, hierarchizować potrzeby, wyznaczać cele i wartości. Obraz świata pozwala człowiekowi odnaleźć sens w tym, co robi, myśli, odczuwa, ale też nadawać znaczenia swojej egzystencji. Oprócz omawianych przed chwilą obrazów jednostkowych, są modele świata, czyli całościowe przedstawienie rzeczywistości empirycznej, przykładem jest model świata zaproponowany przez Mikołaja Kopernika. Model świata zmienia się wraz z postępem badań w dziedzinie nauk przyrodniczych, nowe odkrycia jak: teleskop, zegar, mikroskop, pompa pneumatyczna, komputer kwantowy, technologia chmurowa przyczyniły się do sposobu, w jaki nie tylko pojmujemy, ale też działamy i odnajdujemy się w codzienności. Pomiędzy jednostkowym obrazem świata, a uogólnionym modelem naukowym dochodzi do konfliktów i braku zgody na wzajemne wizje. Nawet badacze z trudem zmieniają swoje poglądy czy zdanie w sprawach naukowych, a tym bardziej osobistych. Nie lubimy być krytykowani, oceniani, ale ten bolesny proces umysłowy daje nam samodzielność myślenia, radość z poznawania i szanse, że zawsze może być inaczej. Taki stan konfliktu pomiędzy naszymi założeniami odnośnie jakiegoś tematu, a tym, co jest naukową wykładnią Mezirow nazywa momentem dezorientującego dylematu. Obecnie obserwujemy jak wiele tradycyjnych zawodów mierzy się ze sztuczną inteligencją i nowymi technologiami: prawnicy, lekarze, nauczyciele, przewodnicy religijni, przedsiębiorcy. Pod wpływem tego epokowego zdarzenia, zostaje zburzony ich dotychczasowy układ odniesienia, czyli obraz świata – na co składa się: doświadczenie życiowe, poczucie tożsamości, wspólnoty – a te zasadnicze aspekty życia są zabarwione emocjonalnie, stąd tak wiele trudności w poszerzaniu i przekształcaniu perspektywy. Tradycyjni profesjonaliści ignorują te zmiany, tkwią w swoich przekonaniach i opiniach, zrywają dialog ze światem i nie nadają swojej egzystencji nowych znaczeń. Odwrotną sytuację opisała Iwona Szelezińska w zbiorze reportaży: Kopnij piłkę ponad chmury. Reportaże z Nepalu (2018), w jednym z nich spotykamy historię dziewczyny z Katmandu, o imieniu Rashmila Shakya, zgodnie z buddyjsko-hinduskim modelem świata uznana została za inkarnację bogini Taledźu, do późnej starości mogła pozostać pod wpływem tego doświadczenia boskości, przypieczętowanego wpływem społeczności nepalskiej, ale zmieniła swój bieg życia, ukończyła studia, założyła rodzinę, obecnie jest programistką w Microsofcie.

Historia ludzkości to dzieje zmian, jakie dokonują się w każdej z cywilizacji, ale nigdy dotąd w życiu pojedynczego człowieka nie kumulowało się ich aż tak wiele, szczególnie w modelu świata aprobowanym przez kulturę europejską. Sercem procesu uczenia się jest gotowość na refleksyjne przyjmowanie nowych modeli i obrazów świata. Dlatego z niepokojem i niezgodą należy reagować na nauczycieli i specjalistów, których programy nauczania zamrażają nasze myślenie i opierają je na wiedzy i praktykach stosowanych w XIX wieku.

Opublikowane przez praca-i-kultura

Jestem doradcą kariery, oprócz przeprowadzania rozmów doradczych, uczę osoby poszukujące pracy i zmieniające zawód, jak znaleźć się w nowej roli zawodowej, sytuacji życiowej i nowym zespole, dzięki doskonaleniu inteligencji emocjonalnej oraz kompetencji międzykulturowych.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Puls Lewantu

Twoje źródło wiedzy o Bliskim Wschodzie

utvhome.wordpress.com/

Witamy na portalu najlepszej telewizji studenckiej w Polsce!

WIZJA LOKALNA

kultura, literatura, film, sztuka, malarstwo, podróże, natura, psychologia, filozofia

Pomoc psychologiczna w UK

Polscy psycholodzy w Londynie i UK

Przybytek humanisty

Żadne położenie nie jest tak trudne, by przekreślało każdą możliwość szlachetnego działania.

wduch

Wlodzislaw Duch blog on cognitive science, mind, consciosuness, spirit and all that

PROkultura

Mariusz Wróbel o kulturalnym zarządzaniu

Wiecznie Niezadowolona Kacha

Kino, bez względu na to czy chce być bajką, czy ambicją jest przede wszystkim magią i według tego trzeba je oceniać - Zygmunt Kałużyński

Za Wielkim Murem: Chiny i Azja

Wiadomości i ciekawostki z Chin i nie tylko - polityka, kultura, społeczeństwo i język

Psychoterapia, coaching, szkolenia biznesowe

Gestalt, Psychoterapia Krótkoterminowa, indywidualna i dla par - Warszawa Śródmieście

Recenzjonistka

Recenzujemy książki

Agile Lives

Leszek Łukaszewski

Czwarte Miejsce

blog o książkach, ludziach, miejscach

BIBLIOTEKA COACHA

Wiem - Umiem - Potrafię

Zapisz.blog

Poetów, pisarzy, eseistów i publicystów zainteresowanych publikacją na naszych łamach zapraszamy do przesyłania propozycji tekstów na adres magazynzapisz@gmail.com

Praca kultury - "Bractwo Karier" poradnictwo zawodowe-blog doradcy zawodowego dla zwinnych pracowników jutra

W tym blogu chcę upowszechniać wiedzę o poradnictwie kariery na tle zjawisk kulturowych i cywilizacyjnych. Będę podejmować i rozwijać te wątki i aspekty, na które w praktyce poradniczej brakuje czasu. Metaforyczna nazwa adresu strony internetowej „praca kultury” odnosi się do aktywności kultur-tego, co one „robią z nami”, jak wpływają na sposób, w jaki rozumiemy siebie i modele karier. Praca nad zmianą ścieżki zawodowej może zacząć się od uświadomienia sobie kulturowych nawyków, barier i wartości. Utrata pracy, zmiana stanowiska czy proces przekwalifikowania się są naszą wspólną sprawą, powinniśmy o tym więcej rozmawiać i pisać.

Jędrzej Szynkowski

Just another WordPress.com site

%d blogerów lubi to: